P/c przeciwjądrowe ANA (wykrywanie metoda IIFT + miano)

Przeciwciała przeciwjądrowe ANA (Antinuclear Antibodies) to autoprzeciwciała skierowane przeciwko strukturom znajdującym się w jądrze komórkowym. Ich obecność może świadczyć o aktywacji układu immunologicznego i występować w przebiegu wielu chorób autoimmunologicznych.

Badanie wykonywane metodą IIFT (pośrednia immunofluorescencja) jest uznawane za złoty standard przesiewowej diagnostyki przeciwciał ANA. Wynik obejmuje informację o obecności przeciwciał oraz ich mianie, czyli najwyższym rozcieńczeniu surowicy, przy którym przeciwciała są nadal wykrywalne.

Kiedy warto wykonać badanie?

Badanie ANA zalecane jest w przypadku:

• podejrzenia chorób autoimmunologicznych,
• przewlekłych bólów stawów i mięśni,
• niewyjaśnionego zmęczenia,
• nawracających stanów podgorączkowych,
• wysypek skórnych,
• nadwrażliwości na światło słoneczne,
• objawu Raynauda (sinienie i blednięcie palców),
• suchości oczu i jamy ustnej,
• diagnostyki chorób tkanki łącznej.

Jakie choroby mogą wiązać się z obecnością ANA?

Podwyższone miano ANA może występować m.in. w przebiegu:

• Toczeń rumieniowaty układowy,
• Zespół Sjögrena,
• Twardzina układowa,
• Mieszana choroba tkanki łącznej,
• Autoimmunologiczne zapalenie wątroby,
• niektórych postaci reumatoidalnych i zapalnych chorób tkanki łącznej.

Co oznacza wynik?

Wynik ujemny

• nie wykryto przeciwciał ANA,
• zmniejsza prawdopodobieństwo wielu układowych chorób autoimmunologicznych.

Wynik dodatni

• wykryto obecność przeciwciał przeciwjądrowych,
• wynik podawany jest wraz z mianem (np. 1:80, 1:160, 1:320, 1:640 itd.),
• im wyższe miano, tym większe znaczenie kliniczne może mieć wynik.

Należy pamiętać, że dodatnie ANA mogą występować również u części zdrowych osób, szczególnie w niskich mianach.

Dlaczego warto wykonać badanie?

• wspiera diagnostykę chorób autoimmunologicznych,
• umożliwia wczesne wykrycie zaburzeń immunologicznych,
• pomaga ukierunkować dalszą diagnostykę reumatologiczną,
• stanowi podstawowe badanie przesiewowe w diagnostyce chorób tkanki łącznej,
• wspomaga monitorowanie wybranych schorzeń autoimmunologicznych.

Przygotowanie do badania

Badanie wykonywane jest z próbki krwi żylnej.

Nie wymaga specjalnego przygotowania i zwykle nie ma konieczności pozostawania na czczo.

Ważna informacja

Dodatni wynik ANA nie oznacza automatycznie obecności choroby autoimmunologicznej. Zawsze wymaga interpretacji w połączeniu z:

• objawami klinicznymi,
• wywiadem medycznym,
• wynikami innych badań immunologicznych.

W przypadku dodatniego wyniku lekarz może zalecić dalszą diagnostykę, np.:

• ANA profile (ENA),
• przeciwciała dsDNA,
• przeciwciała SSA/Ro i SSB/La,
• przeciwciała Scl-70,
• przeciwciała centromerowe.

Badanie ANA metodą IIFT z oznaczeniem miana jest podstawowym testem przesiewowym w diagnostyce chorób autoimmunologicznych i stanowi ważny element oceny pacjentów z podejrzeniem chorób tkanki łącznej.