Hormon wzrostu (GH, Somatotropina)

Hormon wzrostu (GH – Growth Hormone, somatotropina) to hormon produkowany przez przedni płat przysadki mózgowej. Odpowiada za wzrost organizmu, rozwój kości i mięśni oraz wpływa na metabolizm białek, tłuszczów i węglowodanów.

Wydzielanie hormonu wzrostu odbywa się pulsacyjnie, dlatego jego stężenie we krwi może znacząco zmieniać się w ciągu dnia. Badanie wykorzystywane jest w diagnostyce zaburzeń wzrastania u dzieci oraz chorób związanych z niedoborem lub nadmiarem hormonu wzrostu u dzieci i dorosłych.

Kiedy warto wykonać badanie?

Badanie hormonu wzrostu może zostać zlecone w przypadku:

• niskiego wzrostu u dzieci,

• podejrzenia niedoboru hormonu wzrostu,

• zaburzeń wzrastania,

• podejrzenia gigantyzmu u dzieci,

• podejrzenia akromegalii u dorosłych,

• monitorowania leczenia zaburzeń wydzielania GH,

• diagnostyki chorób przysadki mózgowej.

Jakie objawy mogą sugerować zaburzenia wydzielania GH?

Niedobór hormonu wzrostu:

• niski wzrost u dzieci,

• spowolnienie tempa wzrastania,

• zmniejszona masa mięśniowa,

• zwiększona ilość tkanki tłuszczowej,

• przewlekłe zmęczenie.

Nadmiar hormonu wzrostu:

• nadmierny wzrost u dzieci (gigantyzm),

• powiększenie dłoni i stóp,

• zmiany rysów twarzy,

• bóle stawów,

• nadmierna potliwość,

• zaburzenia metaboliczne.

Co oznacza badanie?

Podwyższone stężenie GH może występować m.in.:

• w akromegalii,

• w gigantyzmie,

• w niektórych guzach przysadki,

• po intensywnym wysiłku fizycznym,

• podczas stresu i hipoglikemii.

Obniżone stężenie GH może występować m.in.:

• w niedoczynności przysadki,

• przy niedoborze hormonu wzrostu,

• w niektórych chorobach podwzgórza i przysadki.

Dlaczego warto wykonać badanie?

• wspiera diagnostykę zaburzeń wzrastania,

• pomaga rozpoznać niedobór hormonu wzrostu,

• umożliwia wykrycie akromegalii i gigantyzmu,

• wspomaga ocenę funkcji przysadki mózgowej,

• pozwala monitorować skuteczność leczenia.

Przygotowanie do badania

Badanie wykonywane jest z próbki krwi żylnej.

Najczęściej zaleca się pobranie krwi rano, na czczo. Przed badaniem należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz sytuacji stresowych, które mogą wpływać na wydzielanie hormonu wzrostu.

Ważna informacja

Ze względu na pulsacyjne wydzielanie hormonu wzrostu pojedynczy pomiar GH ma ograniczoną wartość diagnostyczną.

W diagnostyce zaburzeń wydzielania hormonu wzrostu lekarz często zleca dodatkowo:

• IGF-1 (insulinopodobny czynnik wzrostu 1),

• testy stymulacyjne,

• testy hamowania wydzielania GH,

• badania obrazowe przysadki mózgowej.

Interpretacja wyniku powinna być zawsze przeprowadzana przez lekarza w kontekście objawów klinicznych i wyników innych badań.