Hemoglobina glikowana (HbA1c)

Badanie hemoglobiny glikowanej (HbA1c) służy do oceny średniego stężenia glukozy we krwi w ciągu ostatnich 2–3 miesięcy. HbA1c powstaje w wyniku trwałego połączenia glukozy z hemoglobiną znajdującą się w czerwonych krwinkach, dlatego jej poziom odzwierciedla długoterminową kontrolę gospodarki węglowodanowej.

Oznaczenie HbA1c jest jednym z podstawowych badań wykorzystywanych w diagnostyce cukrzycy oraz monitorowaniu skuteczności jej leczenia.

Kiedy warto wykonać badanie?

Badanie zaleca się:

• w diagnostyce cukrzycy typu 1 i typu 2,

• przy podejrzeniu stanu przedcukrzycowego,

• w monitorowaniu leczenia cukrzycy,

• w ocenie skuteczności stosowanej diety i farmakoterapii,

• osobom z nadwagą i otyłością,

• osobom z rodzinnym obciążeniem cukrzycą,

• w ramach profilaktycznych badań zdrowotnych.

Objawy mogące sugerować zaburzenia gospodarki glukozowej obejmują m.in. wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, przewlekłe zmęczenie, niewyjaśnioną utratę masy ciała oraz nawracające infekcje.

Na czym polega badanie?

Badanie wykonywane jest z próbki krwi żylnej. Oznaczenie określa procent hemoglobiny związanej z glukozą (HbA1c), co pozwala ocenić średnie stężenie cukru we krwi w okresie poprzedzającym badanie.

W przeciwieństwie do pojedynczego pomiaru glukozy wynik HbA1c nie zależy od chwilowych wahań poziomu cukru i dostarcza informacji o długoterminowej kontroli glikemii.

Jak przygotować się do badania?

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania.

• Krew można pobrać o dowolnej porze dnia.

• Nie ma konieczności pozostawania na czczo.

• Można przyjmować stałe leki zgodnie z zaleceniami lekarza, chyba że zalecono inaczej.

Interpretacja wyników

• Prawidłowa wartość HbA1c – wskazuje na prawidłową kontrolę gospodarki węglowodanowej.

• Podwyższona wartość HbA1c – może świadczyć o stanie przedcukrzycowym lub cukrzycy.

• U pacjentów leczonych z powodu cukrzycy – wynik pozwala ocenić skuteczność terapii i stopień wyrównania choroby.

Interpretacja wyniku powinna uwzględniać stan kliniczny pacjenta, wyniki pomiarów glukozy oraz ewentualne choroby mogące wpływać na żywotność krwinek czerwonych.

Materiał do badania

Krew żylna pełna (EDTA).

Czas oczekiwania na wynik

Zwykle 1 dzień roboczy.

Dlaczego warto wykonać badanie?

Hemoglobina glikowana HbA1c jest jednym z najważniejszych wskaźników kontroli cukrzycy. Pozwala ocenić średni poziom glukozy z ostatnich miesięcy, wspiera diagnostykę zaburzeń gospodarki węglowodanowej oraz umożliwia monitorowanie skuteczności leczenia i profilaktykę powikłań cukrzycy.