17-OH Progesteron (17-hydroksyprogesteron)

Badanie 17-OH progesteronu służy do oznaczania stężenia 17-hydroksyprogesteronu – hormonu steroidowego będącego prekursorem kortyzolu i androgenów. Oznaczenie to jest wykorzystywane przede wszystkim w diagnostyce zaburzeń czynności nadnerczy oraz niektórych zaburzeń hormonalnych u kobiet i mężczyzn.

Badanie odgrywa szczególną rolę w rozpoznawaniu wrodzonego przerostu nadnerczy (CAH – Congenital Adrenal Hyperplasia) oraz w diagnostyce nadmiernego wydzielania androgenów.

Kiedy warto wykonać badanie?

Badanie zaleca się:

• przy podejrzeniu wrodzonego przerostu nadnerczy (CAH),

• w diagnostyce zaburzeń miesiączkowania,

• w przypadku nadmiernego owłosienia typu męskiego (hirsutyzmu),

• przy trądziku hormonalnym,

• w diagnostyce niepłodności,

• przy podejrzeniu zaburzeń hormonalnych związanych z nadnerczami,

• w diagnostyce przedwczesnego dojrzewania płciowego u dzieci.

Na czym polega badanie?

Badanie wykonywane jest z próbki krwi żylnej. Oznaczenie pozwala określić stężenie 17-hydroksyprogesteronu, który uczestniczy w syntezie kortyzolu oraz hormonów płciowych.

Nieprawidłowy metabolizm tego hormonu może prowadzić do nadmiernej produkcji androgenów i zaburzeń hormonalnych.

Jak przygotować się do badania?

• Krew najczęściej pobiera się rano.

• U kobiet miesiączkujących badanie zwykle wykonuje się w fazie folikularnej cyklu (najczęściej między 3. a 5. dniem cyklu), o ile lekarz nie zaleci inaczej.

• Zaleca się pobranie krwi na czczo.

• Należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach hormonalnych oraz innych preparatach mogących wpływać na wynik badania.

Interpretacja wyników

• Podwyższone stężenie 17-OH progesteronu – może wskazywać na wrodzony przerost nadnerczy, zaburzenia czynności nadnerczy lub nadmierną produkcję androgenów.

• Obniżone stężenie 17-OH progesteronu – zwykle ma ograniczone znaczenie diagnostyczne i powinno być oceniane w kontekście innych wyników hormonalnych.

• Prawidłowy wynik – świadczy o prawidłowym przebiegu przemian hormonalnych związanych z syntezą kortyzolu i androgenów.

Interpretacja wyniku powinna uwzględniać wiek, płeć, fazę cyklu miesiączkowego oraz wyniki innych badań hormonalnych.

Materiał do badania

Krew żylna (surowica).

Czas oczekiwania na wynik

Zwykle 1–5 dni roboczych, w zależności od laboratorium wykonującego badanie.

Dlaczego warto wykonać badanie?

Oznaczenie 17-OH progesteronu jest ważnym elementem diagnostyki zaburzeń hormonalnych związanych z nadnerczami i gospodarką androgenową. Badanie pomaga ustalić przyczynę nieprawidłowości hormonalnych, zaburzeń miesiączkowania oraz problemów z płodnością.