11-Deoksykortyzol

11-Deoksykortyzol to hormon steroidowy będący pośrednim produktem syntezy kortyzolu w korze nadnerczy. Jego oznaczenie znajduje zastosowanie w diagnostyce zaburzeń funkcji nadnerczy oraz ocenie prawidłowości produkcji hormonów steroidowych.

Badanie jest szczególnie przydatne w diagnostyce wrodzonego przerostu nadnerczy (CAH), niedoborów enzymów uczestniczących w syntezie kortyzolu oraz w wybranych testach endokrynologicznych oceniających czynność osi podwzgórze–przysadka–nadnercza.

Kiedy warto wykonać badanie?

Badanie 11-deoksykortyzolu może zostać zlecone w przypadku:

• podejrzenia wrodzonego przerostu nadnerczy (CAH),

• diagnostyki zaburzeń syntezy kortyzolu,

• oceny funkcji nadnerczy,

• diagnostyki nadczynności lub niedoczynności nadnerczy,

• zaburzeń hormonalnych o nieustalonej przyczynie,

• monitorowania leczenia wybranych chorób endokrynologicznych.

Co oznacza badanie?

11-Deoksykortyzol jest prekursorem kortyzolu. W prawidłowych warunkach ulega przekształceniu do kortyzolu pod wpływem enzymu 11β-hydroksylazy.

Podwyższone stężenie 11-deoksykortyzolu może występować m.in.:

• w niedoborze 11β-hydroksylazy,

• w niektórych postaciach wrodzonego przerostu nadnerczy,

• przy zaburzeniach syntezy kortyzolu,

• podczas diagnostycznych testów hormonalnych oceniających funkcję nadnerczy.

Obniżone stężenie zwykle nie ma samodzielnego znaczenia diagnostycznego i jest oceniane w kontekście innych parametrów hormonalnych.

Dlaczego warto wykonać badanie?

• wspomaga diagnostykę chorób nadnerczy,

• pomaga wykrywać zaburzenia syntezy hormonów steroidowych,

• wspiera diagnostykę wrodzonego przerostu nadnerczy,

• umożliwia ocenę funkcjonowania osi hormonalnej odpowiedzialnej za produkcję kortyzolu,

• stanowi uzupełnienie specjalistycznej diagnostyki endokrynologicznej.

Przygotowanie do badania

Badanie wykonywane jest z próbki krwi żylnej.

Zaleca się pobranie krwi rano, gdy stężenia hormonów nadnerczowych są najbardziej miarodajne. W niektórych przypadkach badanie wykonywane jest w ramach testów czynnościowych zlecanych przez lekarza.

Przed badaniem należy poinformować personel medyczny o przyjmowanych lekach hormonalnych i innych preparatach mogących wpływać na wynik.

Ważna informacja

Interpretacja wyniku 11-deoksykortyzolu wymaga uwzględnienia objawów klinicznych oraz wyników innych badań hormonalnych, takich jak:

• kortyzol,

• ACTH,

• 17-OH-progesteron,

• DHEA-S,

• aldosteron.

Badanie ma charakter specjalistyczny i najczęściej stanowi element rozszerzonej diagnostyki endokrynologicznej prowadzonej przez lekarza specjalistę.